Een paar jaar geleden moest je voor een kans op een wilde wolf naar de verste hoeken van Roemenië of Scandinavië reizen. Inmiddels duiken de dieren op in het Beierse Woud, op de Veluwe en zelfs vlak over de grens bij Winterswijk. De Europese wolvenpopulatie groeide in tien jaar tijd met 58 procent, van ongeveer 12.000 dieren in 2012 naar ruim 21.500 nu, blijkt uit onderzoek van de Zweedse Universiteit voor Landbouwwetenschappen. Wie op zoek is naar een echt wildlife-avontuur hoeft dus niet meer per se een halve wereldreis te boeken om iets van die opwinding te voelen.
Nederland en Duitsland liggen dichterbij dan je verwacht
Volgens cijfers van BIJ12 telde Nederland begin dit jaar veertien wolvenroedels, dertig dieren meer dan in 2024. Het merendeel van die groei komt van welpen die binnen bestaande roedels zijn geboren, de rest trekt vanuit Duitsland over de grens. Zelf een wolf spotten op de Veluwe blijft lastig: de dieren zijn schuw en het gebied is dicht bebost. Wandelaars zien wel steeds vaker sporen, prenten in de modder, uitwerpselen langs zandpaden, en boswachters delen af en toe beelden van hun wildcamera's.
Duitsland is een stap verder. In het Nationalpark Bayerischer Wald leven meerdere gevestigde roedels in een gebied dat je in een lang weekend vanuit Nederland bereikt. Het park organiseert begeleide nachtwandelingen waarbij een boswachter precies vertelt waar de laatste sporen zijn gezien, inclusief het gehuil dat 's avonds soms over het dal klinkt. Geen garantie op een waarneming, maar wel de goedkoopste en snelste manier om te proeven of wildlife-reizen iets voor je is.
Roemenië blijft de topbestemming voor een echte wolvensafari
Wie de grootste kans wil op een wolf in het wild, boekt nog altijd een reis naar de Karpaten. Roemenië herbergt de grootste wolvenpopulatie van Europa buiten Rusland, met naar schatting enkele duizenden dieren verspreid over de bergketen. Lokale gidsen werken met wildcamera's en kennen de looproutes van specifieke roedels, waardoor de kans op een waarneming reeel wordt als je een paar dagen uittrekt in plaats van een avond. Reken op vijf tot zeven dagen voor een serieuze kans, verspreid over meerdere observatieposten.
Combineer de reis met een stop in de bergdorpen van Maramureș en je hebt meteen een cultuurdag te pakken, met houten kerkjes en boerenmarkten die nog werken zoals honderd jaar geleden. Veel wolvenreizen door Roemenië worden sowieso gecombineerd met sporen zoeken naar bruine beren, die in dezelfde bossen leven.
Spanje en Portugal combineren wolven met stevig bergwandelen
In het Spaanse Cantabrië en de Picos de Europa trek je er met een gids op uit in een terreinwagen, gevolgd door een wandeling naar een uitkijkpunt waar je urenlang wacht tot de eerste wolf zich laat zien. September en oktober gelden als de beste maanden: de dieren zijn dan actiever en er is kans op burlende herten op de achtergrond, een geluid dat je niet snel vergeet.
Een stukje zuidelijker, in het Peneda-Gerês National Park op de grens met Portugal, loop je door vergelijkbaar landschap waar ook wilde paarden ronddwalen. Wie sowieso van stevige bergtochten houdt en op zoek is naar een nieuwe hotspot: de Kaukasus in Georgië is om vergelijkbare redenen enorm in opkomst, al zijn de wolven daar minder goed gedocumenteerd dan in Spanje en Portugal.
Zo vergroot je de kans dat je er echt eentje ziet
- Ga met een lokale gids. Die kent de looproutes en het territorium van specifieke roedels, zelf zoeken kost je vrijwel altijd een lege trip.
- Plan je reis tussen augustus en oktober. Wolven zijn dan actiever en er is meer voedsel te vinden op open plekken, waardoor de kans op zicht toeneemt.
- Reken op geduld. De meeste waarnemingen gebeuren bij zonsopgang of -ondergang, na uren wachten in stilte op een vaste plek.
- Overnacht dicht bij het gebied zelf in plaats van in een verre stad. Wie toch van een nachtje in de open lucht houdt, checkt eerst de regels voor wildkamperen in Europa, die verschillen flink per land.
- Neem een verrekijker mee in plaats van alleen een cameralens. De meeste waarnemingen duren maar enkele seconden, en dan wil je ze eerst zelf zien in plaats van door een zoeker.
Dit is het moment om te gaan, niet over vijf jaar
De groeiende wolvenpopulatie zorgt niet alleen voor meer kansen op een waarneming, ze voedt ook een fel debat. Duitsland overweegt gereguleerde jacht nu de populatie daar in delen van het land als gunstig wordt bestempeld, en ook in Nederland groeit de discussie over beheer en eventueel afschot. Wat dat op termijn betekent voor toegankelijkheid en aantallen is onzeker.
Voor wie nu al droomt van die ene nacht wachten op een heuvel met een verrekijker: dit is het decennium waarin het kan, dichterbij en makkelijker dan ooit. Begin desnoods met een weekend in het Beierse Woud voordat je de grotere reis naar Roemenië plant. Wie liever eerst wat dichter bij huis blijft en toch van een stevig wildernisgevoel houdt, vindt trouwens ook in de Zweedse wildernis plekken waar wolven rondzwerven, al is de populatie daar door de jacht een stuk kleiner dan in Roemenië of Spanje.