Zes uur peddelen, een verlaten eilandje als slaapplek en een kampvuur terwijl de zon om tien uur 's avonds nog boven de boomtoppen hangt. Kanoën in Zweden is voor veel Nederlanders een onbekende vakantievorm - en dat is precies waarom het zo goed werkt. Geen drukte, geen reserveringen en geen bereik: alleen water, bos en tijd.
Värmland en Dalsland: zo ziet het eruit
Zweden heeft tientallen kanoregio's, maar Värmland en de aangrenzende regio Dalsland-Nordmarken, op de grens met Noorwegen, zijn voor Nederlanders het meest toegankelijk en tegelijk het meest indrukwekkend. Honderden meren verbinden zich hier via smalle riviertjes en kanalen, zodat je dagenlang kunt varen zonder twee keer hetzelfde water te zien.
Dalsland-Nordmarken staat in Scandinavische kanokringen bekend als een van de mooiste tochtengebieden van Europa. De meren zijn rustig, de oevers zijn met dennenbos bedekt en het enige verkeer op het water bestaat uit wilde eenden, reigers en af en toe een muskusrat die haastig naar de oever zwemt.
De regio ligt ongeveer 900 kilometer rijden van Amsterdam - of via de nachttrein naar Göteborg en dan twee uur met de bus. Vanuit Rotterdam kun je ook de DFDS-veerboot naar Göteborg nemen, een prettige manier om al in de vakantiesfeer te komen voordat de kano het water raakt.
Kanoën voor beginners is makkelijker dan je denkt
Je hebt geen eerdere ervaring nodig. De meeste kanotochtorganisatoren leren je in een uur hoe je stuurt, hoe je kantelt en hoe je de kano op gang brengt. Een redelijke basisconditie maakt het aangenamer: op een dag peddel je al gauw 20 tot 30 kilometer, met korte stops om te eten en de benen te strekken.
Wil je weten welke kleding je voor zo'n tocht mee moet nemen? In ons artikel over buitensportkleding vind je praktische tips die ook voor kanotochten heel goed werken.
Het grootste verschil met wandelen: je schouders werken, je benen rusten. Na een dag of twee voel je dat. Maar je went snel, en het gevoel van vooruitkomen op water zonder motor is verslavend.
Pakken voor een kanotrip: minder is meer
De kano heeft maar zoveel ruimte. Dat is voor de meeste reizigers een openbaring: je kunt simpelweg niet meer meenemen dan wat je nodig hebt.
Wat je absoluut meeneemt:
- Waterdichte zak of drybag voor telefoon, paspoort en kleding
- Regenpak, ook als het mooi weer-voorspeld is
- Lichtgewicht slaapzak voor temperaturen tot nul graden
- Hoofdlamp, aansteker en een kleine EHBO-tas
- Eten voor meerdere dagen als je zonder ondersteuning vertrekt
In Zweden schommelt de temperatuur flink. Overdag in de zomer kan het 28 graden zijn; twee dagen later kan het kwik naar 8 graden zakken terwijl er regen valt. Katoenen kleding droogt te langzaam - kies voor synthetische lagen die snel drogen en warmte vasthouden ook als ze vochtig zijn.
Wildkamperen mag, dankzij de allemansrätt
Een van de meest bijzondere aspecten van Zweden is de allemansrätt: het wettelijke recht om overal in de natuur te verblijven, te kamperen en te lopen, ook op privégrond, zolang je geen schade aanricht en de eigenaar niet stoort. Dit geldt voor iedereen, inclusief buitenlandse toeristen.
In de praktijk betekent dit dat je elke avond zelf een slaapplek kiest. Een eilandje in het meer, een open plek aan de oever, een rotsuitloper met uitzicht op het water - zolang je minimaal 150 meter van bewoonde percelen blijft, is het toegestaan. Meer over de achtergrond van dit recht lees je op de Wikipedia-pagina over vrijheid van toegang tot de natuur.
Dit staat haaks op de regels die de meeste Nederlanders gewend zijn. Als je gewoonlijk twijfelt bij een kampeerlocatie, lees dan ook ons stuk over kampeeropties voor verschillende reizigers om te bepalen welke stijl het beste bij je past.
De basisregel: geen rommel achterlaten, geen levende bomen beschadigen en geen kampvuur op een droge rotsbodem. Zweden heeft dit mede mogelijk gemaakt omdat het land historisch heel weinig bevolkt is per vierkante kilometer.
Hoe een dag eruitziet op het water
Wakker worden met het geluid van water tegen de romp van de tent. Koffie zetten op de brander, muesli eten terwijl een reiger tien meter verderop roerloos staat te wachten op een vis. Rond negen uur opbreken, tent oprollen en de spullen terug in de waterdichte zakken.
De meeste kanoërs peddelen drie tot vijf uur per dag, met een lange middagpauze op een rustige oever. Zwemmen in het ijskoude meer mag - en in de zomer voelt het na een dag in de zon bijzonder goed. Vissen mag ook, mits je een Zweedse visvergunning hebt aangeschaft.
Aan het eind van de middag zoek je een plek voor de nacht. Dat is minder ingewikkeld dan het klinkt: het water laat je zien waar de oevers toegankelijk zijn, en je hebt geen tijdslot dat je haalt of mist. Wil je geld besparen op je avontuurlijke reizen? Lees dan ook onze tips voor een zuinige vakantie voor adviezen die je kunt combineren met een kanotocht.
Dit is waarom je eenmaal gaat en altijd terugkomt
De stilte is het eerste wat mensen noemen als ze terugkomen van een Zweedse kanotrip. Niet de afwezigheid van geluid - bomen in de wind, regen op het wateroppervlak, kikkers 's avonds - maar de afwezigheid van stedelijk geruis. Geen auto's, geen alarmen, geen meldingen.
Het tweede is het ritme. Een week lang bepaal jij wanneer je stopt en wanneer je verder gaat. Geen reserveringen die je naar een volgende locatie dwingen, geen schema. De kano drijft vanzelf als je even stopt met peddelen.
Een kanotrip in Zweden kost minder dan de meeste mensen denken. Een week huur van een kano, inclusief basiskamp en shuttleservice, is voor veel aanbieders al beschikbaar vanaf 300 tot 500 euro per persoon. Kamperen is gratis. Eten koop je vooraf in bij een Zweedse supermarkt. Toch kom je thuis met het gevoel dat je een maand weg bent geweest.