Steeds meer reizigers ruilen de volgeboekte camping in voor een tentje ergens in de wildernis, ver van de dichtstbijzijnde receptie. Maar het jaar waarin wildkamperen in Europa nog overal zomaar mocht, ligt inmiddels achter ons. In populaire gebieden grijpen gemeenten en parkbeheerders in, en dat verandert waar je dit jaar nog vrij mag overnachten.
Scandinavië is nog steeds de gouden standaard
Noorwegen, Zweden en Finland kennen het allemansrecht, een eeuwenoud gebruiksrecht waarmee iedereen in de natuur mag rondtrekken en er tijdelijk verblijven, ook op grond die niet van jou is. Wil je meer weten over hoe dat recht precies werkt? Lees de uitleg op Wikipedia. In de praktijk betekent het dat je op het platteland, in het bos en in de bergen je tent mag opzetten, zolang je uit het zicht van woningen blijft, minimaal 150 meter afstand houdt en na een of twee nachten weer doortrekt.
Wie liever op het water zit dan onder canvas, vindt in dezelfde regio ook prachtige alternatieven. Lees ook ons artikel over kanoën in de Zweedse wildernis voor een net iets ander soort avontuur met dezelfde vrijheid als uitgangspunt.
De Lofoten lopen inmiddels vol
Juist omdat het allemansrecht zo aantrekkelijk is, wordt het in een aantal populaire gebieden een slachtoffer van zijn eigen succes. Op de Lofoten in Noorwegen is het aantal wildkampeerders de afgelopen jaren zo hard gestegen dat gemeenten strenger zijn gaan handhaven. Waar boa's en politie eerder vaak een oogje dichtknepen, wordt er nu actief gecontroleerd. Een boete van 150 tot 300 euro is geen uitzondering meer, en soms word je gewoon midden in de nacht verzocht om je spullen te pakken en te vertrekken.
Er zijn op de Lofoten inmiddels aangewezen plekken waar wildkamperen nog wel is toegestaan, maar die liggen er in het hoogseizoen vaak stampvol bij. Wie rust zoekt, doet er verstandig aan om iets verder van de bekende fjorden en vergezichten te blijven.
Zuid-Europa en de Alpen houden vast aan het verbod
In Frankrijk, Spanje, Italië en Zwitserland ligt het al langer anders. Daar is wildkamperen officieel verboden, met bivakkeren als enige uitzondering: een nacht doorbrengen boven de boomgrens, zonder tent op te zetten voor zonsopgang en zonsondergang, wordt in de bergen vaak wel getolereerd. Beneden de boomgrens, op campings of in de buurt van dorpen, ligt dat anders en riskeer je een boete.
De handhaving in deze landen wordt bovendien steeds digitaler. In populaire natuurgebieden in Frankrijk en Spanje zetten parkbeheerders inmiddels ook drones en meldingsapps in om illegaal kamperen op te sporen, iets wat vijf jaar geleden nog ondenkbaar was. Ga je toch op pad, neem dan comfortabele, weersbestendige uitrusting mee. Voor de basis check je onze kledingtips voor elk wandelavontuur.
Ook je huisdier krijgt met nieuwe regels te maken
Wildkamperen is niet het enige waar reizigers dit jaar nieuwe regelgeving voor moeten checken. Reis je met de hond mee op je avontuur, dan gelden er sinds april nieuwe EU-regels rond chippen, vaccineren en reisdocumenten. We zetten wat er precies verandert als je met je hond reist op een rij, zodat je niet voor verrassingen komt te staan bij de grens.
Zo kampeer je legaal en zonder gedoe
Een paar vuistregels houden je uit de problemen. Kies altijd voor bos, berg of open platteland in plaats van stranden of natuurgebieden met een expliciet verbodsbord. Blijf uit het zicht van bewoning, laat geen sporen achter en trek na een of twee nachten weer verder. Twijfel je over de regels in een specifiek land, raadpleeg dan de website van de nationale parkbeheerder voordat je vertrekt, want die regels verschillen per land en soms zelfs per regio.
Reis je met een camper in plaats van een tent, dan gelden in veel landen weer andere regels: op de meeste plekken mag je er wel één nacht op een parkeerplaats staan, maar niet je stoelen en tafel buiten zetten. Dat verschil tussen kamperen en overnachten is precies waar veel boetes vandaan komen.
Wat dit betekent voor je volgende avontuur
Wildkamperen blijft in grote delen van Scandinavië een van de mooiste vormen van reizen die er is, maar de tijd dat je overal zonder na te denken je tent kon opzetten, is voorbij. Plan je route met een paar alternatieve overnachtingsplekken, houd rekening met drukte in bekende hotspots als de Lofoten, en check voor vertrek de actuele regels in het land waar je naartoe gaat. Wie dat huiswerk doet, slaapt dit jaar nog steeds gratis onder de sterren, alleen met minder kans op een onaangename verrassing midden in de nacht.