Steeds meer Nederlanders zetten hun vaste fietsvakantie aan de kant voor iets losers. Geen boekingsbureau, geen vaste hotels, geen dagschema dat al maanden vaststaat. Gewoon een fiets, een paar tassen en een route die je onderweg bedenkt. Het heet bikepacken, en het groeit hard: bijna een derde van de Nederlanders fietst het afgelopen jaar vaker of verder dan voorheen, met ontspanning, buiten zijn en gezondheid als belangrijkste redenen. In 2025 maakten we samen 4,8 miljoen fietsvakanties in eigen land, waarvan 1,4 miljoen trektochten zonder vaste standplaats. Dat laatste getal is precies de groep die bikepacken drijft.
Waarom iedereen opeens over bikepacken praat
Bikepacken is de fiets-versie van backpacken, zo omschrijft ook Wikipedia het begrip: lichtgewicht bagage direct aan je fiets, zonder vast reisschema. Je bagage zit niet in fietstassen aan een bagagedrager, maar in kleinere tassen die direct aan het frame, stuur en zadel hangen. Daardoor kun je van de geasfalteerde fietspaden af en de bospaden, heidevelden en landweggetjes op, precies de plekken waar een volgepakte reisfiets niet komt. Vooral dertigers pakken de trend op: in die leeftijdsgroep stapte 46 procent het afgelopen jaar vaker op de fiets, tegenover 32 procent van de Nederlanders gemiddeld. De verklaring is simpel. Na een dag vol schermen en deadlines is een weekend zonder vast programma precies wat mensen zoeken, en dat hoeft niet in de Alpen te zijn. Zelfs fietsfluencers die kritisch zijn op de term, zoals Kiki Rodenburg, geven toe dat de kern klopt: het is vakantiefietsen, maar dan zonder de starheid van een geboekte route. Wie liever met de peddel dan het stuur avontuur zoekt, leest ook ons artikel over kanoën in de Zweedse wildernis, waar diezelfde behoefte aan onthaasten de aanleiding was.
Je hebt geen dure fiets nodig om te beginnen
Het grootste misverstand over bikepacken is dat je een gravelbike van 2000 euro nodig hebt voordat je vertrekt. Dat is niet zo. Een stevige crossfiets of een oudere mountainbike met brede banden werkt voor een eerste tocht prima. Belangrijker dan het framemateriaal zijn de banden: vanaf 37 millimeter breed rijd je comfortabel over onverhard terrein, zonder dat je bij elke kuil van je zadel schiet. Een gravelbike, de kruising tussen een racefiets en een mountainbike, is fijner naarmate je vaker en verder gaat, maar voor je eerste nacht buitenshuis is dat een investering die kan wachten.
Deze tassen heb je wel echt nodig
Waar je niet omheen kunt, zijn goede tassen. Een frametas voor het zware spul zoals gereedschap en een powerbank, een stuurtas voor je slaapspullen en een zadeltas voor kleding houden het gewicht laag en je fiets wendbaar, heel anders dan een volgepakte fietstas op een drager. Reken op 100 tot 200 euro voor een startset van merken als Ortlieb, Apidura of Topeak. Wie ook te voet weleens de natuur intrekt, herkent het principe uit onze tips voor een wandelavontuur: lichter pakken betekent verder komen, op de fiets nog meer dan te voet.
Waar je in Nederland het beste kunt starten
Je hoeft niet naar het buitenland voor een eerste tocht. De Veluwe, met zijn stuifzanden, heidevelden en 91.000 hectare bos, is favoriet onder beginnende bikepackers omdat de onverharde paden er goed gemarkeerd zijn en overnachtingsplekken dichtbij liggen. Woon je dichter bij de Randstad, dan is de Utrechtse Heuvelrug een prima alternatief met net zoveel bospaden en aanzienlijk minder reistijd. Plan je route met een app als Komoot, zodat je vooraf weet welk stuk verhard is en welk stuk niet, en begin met een tocht van één nacht. Bijna elke ervaren bikepacker geeft hetzelfde advies: een weekend weg is al genoeg om te ontdekken of het bij je past, voordat je aan een tocht van een week begint. Rijd je liever in gezelschap, kijk dan naar Bikepacking Holland, een samenwerking van zo'n vijftien hostels die overnachtingsplekken langs vaste routes door het land aanbiedt, zodat je niet hoeft te gokken of er onderweg een bed vrij is.
Slapen onderweg, wat mag wel en wat niet
Dit is waar Nederland net iets lastiger is dan sommige buurlanden. In België zijn bivakzones op veel plekken vrij toegankelijk, maar in Nederland heb je voor het opzetten van een tentje in de natuur toestemming van de grondeigenaar nodig. Check dus vooraf welke terreinen van Staatsbosbeheer of Natuurmonumenten een bivakplek aanbieden, of kies voor een camping of B&B onderweg als je liever niet zoekt naar een legale plek. Wie verder wil kijken dan Nederland, vindt in ons overzicht van wildkamperen in Europa per land de regels op een rij, want die verschillen flink.
Dit is de eerste tocht die je moet plannen
Begin klein. Kies een route van vijftig tot zeventig kilometer, met een overnachting op een camping of bij een boerderij die aan je route ligt, en bouw ruim tijd in om af te stappen voor koffie of een mooi uitzicht. Neem een dun regenjack mee, ook als de voorspelling droog is, en verpak je telefoon waterdicht. Wat bikepacken volgens de mensen die het al jaren doen zo aantrekkelijk maakt, is niet de afstand of de uitrusting, maar het gevoel dat je zonder vaste planning toch weet waar je slaapt. Dat leer je pas na je eerste nacht buiten de deur, dus stel die eerste tocht niet langer uit dan een weekend.