Wenen staat bekend om zijn kerstmarkten. De glühwein, de muziek die uit open deuren klinkt, de rijkversierde gevels van de Innere Stadt in de decemberkou - het beeld is vertrouwd. Maar wie de Oostenrijkse hoofdstad in de zomer bezoekt, ziet een andere stad: rustiger bij de musea, bruisender op straat, en met een gratis buitenprogramma dat bijna nergens anders in Europa zijn gelijke vindt.
Dit jaar is er een extra aanleiding. Van 4 juli tot 6 september staat het bekendste plein van Wenen vol foodkramen en klinkt er elke avond gratis muziek op het Rathausplatz. Maar ook los van dat festival heeft Wenen in de zomer meer te bieden dan de meeste reizigers doorhebben.
Gratis concerten elke avond op het Rathausplatz
Al meer dan dertig jaar lang vertoont de stad Wenen elke zomer muziekfilms op een reusachtig buitenscherm voor het stadhuis. Dit jaar loopt het Filmfestival am Rathausplatz van 4 juli tot 6 september - elke dag, volledig gratis en zonder reservering. Het programma bevat concertopnamen van Bruce Springsteen, Ed Sheeran, Coldplay, Rihanna en Prince, maar ook klassieke operavertoningen en opnamen van de Wiener Philharmoniker.
Overdag zijn er tientallen foodkramen met gerechten uit alle werelddelen. Je kunt er uren zitten zonder iets verplicht te zijn. Meer dan 900.000 mensen bezochten het festival vorig jaar, en toch is het nooit benauwd. Des avonds, als het programma begint, is de sfeer op zijn best. Kom wat vroeger voor een zitplaats bij de kramen, of wandel langs de Graben en de Kohlmarkt en schuif aan als de zon laag staat. Toegang is en blijft gratis - geen app, geen wachtrij, geen ticket.
Schönbrunn en Belvedere op je eigen tempo
In de winter staan er rijen voor Schloss Schönbrunn. In de zomer zijn die er ook, maar vroeg in de ochtend (voor 9:30 uur) of laat in de middag (na 16:00 uur) loop je er zonder lang wachten door de imposante staatsiekamers van de Habsburgers. De tuin achter het paleis is gratis en minstens zo de moeite waard: 180 hectare geometrische symmetrie met uitzicht over de stad vanuit de Gloriette bovenaan de heuvel.
Schloss Belvedere is apart een bezoek waard, ook als je normaal musea overslaat. Niet alleen voor het gebouw en het terras met panoramisch uitzicht over de Weense skyline, maar voor wat er hangt: De Kus van Gustav Klimt. Op een reproductie zie je het nooit goed. Het origineel is groter dan verwacht, en de goudkleurige textuur die Klimt in het doek verwerkte, is op papier simpelweg niet na te doen. Je staat er op een meter afstand van, en het is stiller dan je verwacht.
Een prettige route door de stad: start bij Schönbrunn, loop via de Naschmarkt richting het centrum, en sluit af bij het Belvedere. Zo'n zeven kilometer, goed te doen op één dag.
Zwemmen in de Alte Donau
Toeristen missen de Alte Donau vrijwel altijd. Dat is de oude rivierarm ten noorden van de stad, die Wenen al decennia lang als buitenzwembad gebruikt. Gratis stranden, verhuurpunten voor kajaks en SUP-boards, en een paar cafés met uitzicht op het water die de juiste toon weten te treffen: ontspannen, lokaal, niet voor de foto.
Met de metro (lijn U1, richting Leopoldau, uitstap Alte Donau) ben je er in twintig minuten vanuit het stadscentrum. Op een warme zomermiddag is dit waar de Wieners zelf naartoe gaan. Neem je badspullen en een paar uur de tijd, en je ziet een kant van de stad die geen enkel reisgidsje adequaat samenvat. Voor wie zin heeft in meer buitenactiviteiten tijdens een stedentrip, is dit het antwoord.
Koffiehuizen en Heuriger
Een Weens koffiehuis is er niet om snel te drinken. Het is er om te zitten. Je bestelt een melange of een verlängerter, de ober brengt een glas water mee, en dan mag je blijven zolang je wil. Niemand kijkt je weg. Café Central (Herrengasse 14) is een klassieke keuze met imposante gewelven en marmeren tafeltjes; het wat bescheidener Café Hawelka, een paar straten verderop, trekt een minder toeristisch publiek.
Wil je iets doen dat de meeste bezoekers nooit meepakken? Ga dan naar een Heuriger - een traditioneel wijnlokaal aan de rand van de stad. In Grinzing, Sievering of Neustift am Walde zit je in een binnentuin met een glas Grüner Veltliner terwijl de zon langzaam verdwijnt achter de heuvels. Neem de tram (lijn D richting Nussdorf). De totale avond kost je nauwelijks meer dan tien euro. Dit zijn precies de ervaringen die je nergens in een boekje over stedentrips naar Wenen terugvindt.
Wat een weekendje Wenen kost en wanneer je gaat
Wenen is aangenamer van prijs dan Parijs of Amsterdam, maar geen budgetbestemming. Een hotel in de Innere Stadt kost in de zomer gemiddeld 120 tot 180 euro per nacht voor een tweepersoonskamer; verder van het centrum vind je opties vanaf 70 euro. Vliegen vanuit Amsterdam duurt twee uur en kost, als je tijdig boekt, tussen de 60 en 130 euro retour. Let er ook op dat Wenen toeristenbelasting heft - zoals meer Europese steden dat inmiddels doen. Wat die belasting precies inhoudt en hoeveel je betaalt per overnachting, lees je in ons overzicht van toeristenbelasting in Europese steden.
De beste periode voor een zomerbezoek is vroeg september: het weer is dan nog aangenaam, de drukte neemt af ten opzichte van augustus, en het Rathausplatz-festival loopt nog tot de 6e. Ga je liever naar een andere Europese bestemming met dezelfde mix van cultuur en eetplezier? Dan is een stedentrip naar Porto een uitstekend alternatief - een stad die heel anders aanvoelt dan Wenen, maar in dezelfde categorie van verassende keuzes valt.